Allah’ın Zati Sıfatlarından Beka Ne Demek? İşte Felsefi Düşüncelerim
İzmir’de 25 yaşında bir gencim, arkadaşlarım arasında esprilerle dolu bir ortamda yaşamayı seviyorum ama işin ilginç tarafı, bazen o şakalarla kafamı çok da fazla karıştırdığım oluyor. Geçen gün, arkadaşlarımın bir sohbeti sırasında “Allah’ın zati sıfatlarından beka ne demek?” diye bir soru geldi. O an tabii ki espri yapmadım, çünkü hayatımda kaç kere Allah’ın sıfatlarından bahsedecek fırsat bulabilirim, değil mi? Ama sonra düşündüm ki, ben aslında o kadar da derin bir insan değilim, belki de bu soruyu çok fazla kafaya takarak her şeyin anlamını sorguluyorum. Ama neyse, şimdi gelin, Allah’ın zati sıfatlarından beka ne demek, bir de ondan bakalım.
Beka: Sonsuzluk ya da Sonsuz Sabır mı?
Öncelikle, beka kelimesinin anlamına girmeden önce, kendi iç sesimi dinliyorum. “Abi, bu ne yani, çok derin bir konu, sen ne anlatacaksın ki?” diyor içimden bir ses. Hemen kendimi toparlıyorum: “Bir dakika, sen şu soruyu önce bir araştır da, sonra espri yaparsın.” O yüzden, hemen biraz bilgi topladım ve gördüm ki, beka, aslında “varlıkta devam etme” ya da “sonsuzluk” anlamına gelir. Allah’ın zati sıfatlarından biri olan beka, Allah’ın varlığının ebedî olduğunu, yani başlangıcı ve sonu olmadığı gerçeğini ifade eder. Kısacası, “O var, her zaman var olacak” diyor yani. İnsanın kafasında bir yerde “peki ama o zaman ben de varım ya, o zaman ben de ebedi miyim?” sorusu oluşuyor. Cevap tabii ki hayır.
Mesela, geçen gün arkadaşım Okan’la muhabbet ediyordum. Okan, her zaman bildiğiniz o tipik “amaçsız espri yapan adam”dır. Birden dedi ki: “Ya, beka dedikleri şey de ne ya, yoksa Allah bize sonsuz sabır mı veriyor? Çünkü ben bazen seni sabırla dinliyorum.” Tamam, burada biraz gerildim çünkü Okan’ın bana duyduğu sabrı sorgulamaya başladım. Sonra düşündüm, belki gerçekten bu soruyu derinlemesine irdelemek gerekiyordu.
Allah’ın Beka Sıfatı ve Zamanın Olaylar Üzerindeki Etkisi
Allah’ın zati sıfatlarından beka, aynı zamanda zamanla da alakalı bir kavram. “Zaman” demek, her şeyin geçici olduğu, değişen bir kavram demek. Ama Allah, bu değişen zamana tabi değil. Yani, zamanın yıkımına uğramaz. Durun, burada bir parantez açalım. Geçen akşam, evde film izlerken, bir sahnede kahramanımız kayboluyor ve “zamanın geçici olduğunu” anlatan derin bir monolog yapıyordu. O an ben de “hadi canım, bence kaybolan kayboldu, film bitti” diye düşünüyordum. Ama Allah’ın zamanla ilgili sıfatlarını düşündüğümde, anladım ki Allah bu zamanın ötesinde bir varlık. Zaman, Allah’ın beka sıfatı yanında ne kadar da kısa bir kavram!
Benim Kafamın Karıştığı Nokta
Şimdi bir de başka bir açıdan bakalım. İnsan olarak biz zaman içinde varız, yaşlanıyoruz, değişiyoruz, hatta bazen bir şeyin başlangıcını unuturken, sonunu da bekleyemiyoruz. Birini tanıdığımda, “Nasılsın, nasılsınız?” diye soruyorum, ama bazen öyle bir an geliyor ki, “Eee, ben şimdi nereye gidiyorum?” sorusu bile geliyor aklıma. İnsan için zaman, hızla tükenen bir kaynak gibi. Ama Allah için bu durum farklı. Yani sonsuzluk fikri, tam olarak bana oturmadı. “Zaman yok ama ben zamanla bir şeyler yapıyorum” demek ne kadar mantıklı? Sanki “başlangıç” ve “bitiş” zamanla şekilleniyor ve biz bir noktada hep kayboluyoruz. Ama Allah, kaybolmaz.
Beka ve Sonsuzluk: Derinlemesine Bir Felsefi Sohbet
Gerçekten de, Allah’ın beka sıfatı üzerine derinlemesine bir felsefi sohbet yapıldığında, insanın kafası karışıyor. “Her şey geçici” düşüncesiyle büyüdük ve yaşadık. Fakat Allah’ın beka sıfatı, aslında her şeyin geçici olduğunu ama Allah’ın zamanın ötesinde olduğunu gösteriyor. Yani bir yerde durup “Her şey yok olacağına göre, sonsuz olanı niye sorguluyoruz?” diyebilirim, ama sonra bir bakıyorum ki, hayatımda düşündüğüm bu kadar sorudan sonra bir de bakıyorum, hala gitmekte olduğum bir yol var.
Biraz kafa karıştırıcı gibi görünebilir ama, beka konusunun asıl vurgusu şu: Allah’ın varlığı ebedidir, O’ndan başka her şey geçicidir. İnsanların da, nesnelerin de, olayların da bir başlangıcı ve sonu vardır. Belki de bu yüzden, biz insanlar hep değişen, geçici şeylere takılı kalıyoruz. Ama Allah’ın beka sıfatı, O’nun her şeyin ötesinde olduğunu anlatıyor. O yüzden, zamanın ne kadar geçici olduğunu düşününce, hayatın tadını çıkarırken, Allah’ın sonsuzluğunu bir kenara bırakmak da zorlaşıyor. Hani bazen düşündüğümüzde, “Daha ne kadar anlamalıyım?” diyorum. Bence hepimiz bir noktada daha fazla anlamayı arzuluyoruz.
Sonuç: Sonsuz Olmanın Anlamı
Allah’ın zati sıfatlarından beka ne demek diye soruyorsanız, aslında cevabı basit: Allah’ın varlığı ebedî, her şey geçici. Bizimle ya da başka her şeyle ne kadar bağlantılı olursa olsun, O’nun varlığı zamanın ötesindedir. Biz insanlar ise zamanın bir parçasıyız, geçici, değişken, ama bu değişim de hayatın bir gerçeği. Her şeyin sonunda, Allah’ın varlığının sonsuzluğunun farkına varmak, belki de aslında bizim en büyük gerçeğimizdir. O yüzden son bir espriyle bitiriyorum: Beka dediğimiz şey, zamanın bittiği ama bir türlü anlamadığımız o an mı? Bunu ancak beka sıfatını anlayan biri çözer!