Kategori: Makaleler

Kampanya mı Kampanya mı? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Kıt kaynaklar ve sonsuz ihtiyaçlar… Bu, ekonominin en temel dilemmalarından biridir. Her gün, bireyler, firmalar ve hükümetler, sınırlı kaynaklarını nasıl en verimli şekilde kullanacaklarını belirlemeye çalışır. Tüketici olarak alışveriş yaparken, firmalar olarak üretim yaparken ve hükümetler olarak politika üretirken karşılaştığımız seçimler, sonuçları üzerinde uzun vadeli etkiler bırakabilir. İşte tam da burada, “kampanya mı kampanya mı?” gibi basit bir soru, aslında çok daha derin bir ekonomik analiz gerektiren bir konuya işaret eder. İki farklı kampanyayı tercih etme veya her ikisini birden destekleme gibi bir durumdan bahsediyor olabiliriz; ancak bu basit gibi görünen karar,…

Bugün Bana, Yarın Sana: Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsan davranışlarını anlamak, çoğu zaman karmaşık ve çok katmanlı bir iş gibi gelir. Her hareket, her söz, her seçim, ardında bir dizi bilişsel ve duygusal süreç barındırır. Bu süreçler, sadece bireysel deneyimlerden değil, aynı zamanda toplumsal etkileşimlerden de beslenir. “Bugün bana, yarın sana” ifadesi, bu karmaşık ilişkilerin bir yansımasıdır. İlk bakışta, adeta sosyal bir normu ve karşılıklı fedakarlığı işaret eden bir cümle gibi görünebilir. Fakat psikolojik bir mercekten bakıldığında, bu ifade, insanların başkalarıyla kurdukları ilişkilerin derinliğini ve bu ilişkilerin ardındaki düşünsel süreçleri anlamamıza olanak tanır. Hangi durumda olursak olalım, her insan ilişkisi…

Kaynakların Kıtlığı, Seçimler ve “3 Yıl Altı Cezalar Sicile İşler Mi?” Üzerine Ekonomi Odaklı Bir Bakış Kaynaklar kıttır; zaman, fırsatlar, gelir ve itibar gibi değerler sınırlı olduğunda biz insanlar seçim yaparız. Her seçim, hem birey hem toplum için fırsat maliyeti yaratır: Bir yolu seçtiğimizde başka bir yolu terk ederiz. Bir insanın geçmişte aldığı ceza ve bu cezanın sicile işleyip işlemeyeceği meselesi de, sadece hukukî bir soru olmaktan öte, ekonomik seçimlerin bireysel yaşam ve toplumsal dinamikler üzerindeki etkileri açısından ele alınmayı hak eder. “Tüm mahkûmiyet kararları sicile işler mi?” gibi bir sorunun cevabı, özellikle 3 yıl altı cezalarla sınırlı olduğunda kafa karıştırıcı olabilir. Türkiye…

FMEA Çeşitleri ve Toplumsal Yapılar Üzerine Bir Sosyolojik Bakış Toplumsal Normlar, Cinsiyet Rolleri, Kültürel Pratikler ve Güç İlişkileri Bağlamında Herkesin hayatında belli bir noktada karşılaştığı, ancak çoğu zaman fark etmediği bir kavramdır “Risk Yönetimi.” Pek çoğumuz için belki de bu yalnızca mühendislik dünyasının bir terimi, iş süreçlerinin arka planında çalışan bir analiz metodu gibi algılanır. Fakat, her birimiz birer birey olarak içinde yaşadığımız toplumsal yapıların etkisi altındayız ve bu yapıların risk analizleri ile nasıl şekillendiğini, nasıl “daha güvenli” bir toplumsal düzen kurmayı hedeflediğini anlamaya çalışmalıyız. FMEA (Failure Modes and Effects Analysis) yani Hata Türleri ve Etkileri Analizi, aslında toplumsal yapının…

En Büyük Turna Kaç Kilo? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Yorum Bir sabah, gökyüzü belki biraz gri, belki de biraz güneşli. Herkesin kendini kaybolmuş hissettiği, toplumsal normların, kültürel pratiklerin, cinsiyet rollerinin ve güç ilişkilerinin günbegün şekillendirdiği bu dünyada, en büyük turna kaç kilo sorusu belki de en basit sorulardan biri gibi görünüyor. Ancak, bazen basit bir soru, insanın varoluşunu, toplumdaki rolünü, yaşadığı kültürel bağlamı sorgulamasına yol açar. Bu yazıda, en büyük turnanın fiziksel ölçüsünden çok, bu sorunun sosyolojik boyutlarını keşfedeceğiz. Kişisel olarak, bu soruyu sorduğumuzda bile, toplumsal yapılar bizi hemen o ölçülerin ötesine taşır. Düşüncelerimiz, duygularımız, inançlarımız –…

Bayrak Yarışı: İnsan Davranışlarını Psikolojik Bir Mercekten İncelemek Hepimiz hayatımızda en az bir kez bir yarışın parçası olduk. Ya da belki bir grup etkinliğinde, hepimizin aynı hedefe doğru ilerlemek için birlikte çalıştığı bir durumda bulunmuşuzdur. Bu tür kolektif deneyimler, bir bakıma insan doğasının dinamiklerini anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazıda, bayrak yarışının dinamiklerini psikolojik bir bakış açısıyla ele alacak, bu oyunun arkasındaki bilişsel, duygusal ve sosyal süreçleri irdeleyeceğiz. Peki, bayrak yarışı nedir ve nasıl oynanır? Neden bazı insanlar daha iyi takım oyuncusu olurken, diğerleri bireysel başarıyı tercih eder? İnsanlar bu tür yarışlarda nasıl davranır ve bu davranışları ne tetikler? Bunlar, bu…

21. Yüzyıl Nasıl Yazılır? Edebiyat Perspektifinden Bir Keşif Kelimeler, insanlık tarihinin en güçlü araçlarıdır; zamanın ve mekânın sınırlarını aşarak, ruhumuzu şekillendirir, dünyayı yeniden anlamamıza yardımcı olur. Her kelime bir pencere açar, her cümle bir evren yaratır. Edebiyat, bu pencerelerin sayısız açılışını gösteren, insan ruhunun derinliklerine inen bir yolculuktur. Ancak bu yolculuk her çağda farklı şekillerde yapılır. Peki, 21. yüzyıl nasıl yazılır? Edebiyatın dilini, anlatı tekniklerini ve sembollerini, dönemin ruhuyla nasıl harmanlarız? Bu sorulara, edebiyatın en köklü meselelerinden olan anlatı biçimleri, metinler arası ilişkiler ve çağdaş temalar üzerinden yanıt arayacağız. 21. Yüzyılın Edebiyatında Temalar ve Türler 21. yüzyıl edebiyatı, modernizmin mirasını…

22 Ayar 20 Gram Künye Ne Kadar? Bir Hikâye Kayseri’nin sabahlarına uyanırken, kahvemi alıp penceremden dışarı bakarken, içimde hep bir belirsizlik var. Bu sabah başka bir sabaha benziyor, ama bir şekilde bir şeyler farklı. Belki de hayatımda önemli bir dönüm noktasına geliyorumdur. Bunu tam olarak bilmiyorum ama işte o soruyla yüzleşmek zorundayım: 22 ayar 20 gram künye ne kadar? Geçmişin Yükü Geçen hafta, büyükannemle birlikte Kayseri’nin eski çarşılarından birine gitmiştim. Onunla yürürken, ellerinin yılların yüküyle nasıl yavaşladığını fark ettim. Geçmiş, her adımda ağırlaşan bir yük gibiydi. Benimle konuşurken, gözlerinde hep eski zamanların ışığı vardı. Hani o eski zamanlarda, küçük bir…

Çanak Tutmak Nereden Gelir? Antropolojik Bir Bakış Bir bakışta sıradan bir hareket gibi görünse de, “çanak tutmak” aslında çok daha derin bir anlam taşır. Düşünsenize, çanak tutmak, birini hayatına dahil etmenin, ona hizmet etmenin, belki de güvenin simgesi olabilir. Ama bu hareketin anlamı, farklı kültürlerde farklı şekillerde yorumlanabilir. Bazen bir aşkın, bazen bir sadakatin, bazen de bir ekonomik ve toplumsal sorumluluğun ifadesidir. Her kültür, çanak tutmanın anlamını kendi ritüelleriyle, kimlikleriyle ve tarihsel geçmişiyle şekillendirir. Peki, çanak tutmak gerçekten nereden gelir? Bu yazıda, bir nesnenin nasıl sosyal ve kültürel anlamlar kazanabileceğini, antropolojik bir bakış açısıyla keşfedeceğiz. Çanak Tutmak: Kültürel Göreliliğin İzinde…

Bimarhane: Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Sosyolojik Bir Bakış Bir toplumun yapısı, bireylerinin sağlığı, refahı ve işlevselliğiyle şekillenir. Sağlık, sadece bir biyolojik durum olmanın ötesinde, toplumsal normlar, kültürel pratikler ve güç ilişkileriyle derinden bağlantılı bir olgudur. Bu yazıda, bimarhane kavramı üzerinden, toplumsal yapıların bireyler üzerindeki etkilerini incelemeye çalışacağım. Bimarhaneler, tarihsel olarak hastaların tedavi edilmesinin yanı sıra, toplumun sağlık anlayışını, güç dinamiklerini ve bireylerin yerini anlamamıza yardımcı olan önemli kurumlar olmuştur. Peki, bimarhane ilk olarak hangi devlet tarafından kuruldu? Bu soruya vereceğimiz yanıt, toplumsal adalet ve eşitsizlik gibi önemli kavramların daha derinlemesine irdelenmesini gerektiriyor. Bimarhane Nedir? Temel Kavramlar Bimarhane, Osmanlı…